Nowoczesne domy z drewna

Domy z bali, domy szkieletowe - projekty domów nowoczesnych cieszą się coraz większą popularnością. Jaki jest koszt budowy domu z drewna? Czy domy z drewna są tańsze, czy droższe? Skąd wzięła się zła opinia o domach szkieletowych w naszym kraju?

Około 90% domów jednorodzinnych w Polsce, to domy murowane. Jednak coraz większe wymagania dotyczące energooszczędności domów wpływają na rozwój technologii alternatywnych, między innymi takich jak domy z bali i szkielety drewaniane (tzw. kanadyjskie lub stalowe); kształtki styropianowe wypełniane mieszanką betonową; tracony szalunek z płyt zrębkowo-cementowych z ociepleniem, wypełniany betonem. W tym artykule przyjrzymy się szczegółowo domom z bali oraz szkieletom drewnianym.
 

01   Domy z bali

Domy z bali nie są nowinką technologiczną, mają już bowiem swoją tradycję, jednak zmienił się sposób ich wznoszenia ze względu na wymagania w zakresie energooszczędności. Niegdyś na tego rodzaju konstrukcje nie były nałożone wymagania dotyczące ocieplenia ścian budynku, nie było konieczności stosowania dodatkowej warstwy izolacyjnej. Dzisiaj jest to właściwie niemożliwe - aby spełnić warunki ciepłochronności ściana taka musiałaby mieć w swoim przekroju ponad pół metra, a wtedy cena takiej konstrukcji byłaby relatywnie wysoka. Dlatego ściany z bali zaczęto ocieplać. Jednak aby zachować niepowtarzalny wygląd elewacji takiego domu zaczęto je ocieplać od środka. Ocieplenie stanowi w takim przypadku ruszt wypełniony wełną mineralną, zabezpieczony folią paroizolacyjną i pokryty np. płytami gipsowo-kartonowymi.

Jeżeli jednak zależy nam na oryginalnym wyglądzie również od wnętrza domu w grę wchodzi inne rozwiązanie - rozdzielenie ściany na drewnianą warstwę zewnętrzną oraz drewnianą warstwę wewnętrzną, a pomiędzy nimi zastosowanie ocieplenie z warstwy wełny mineralnej. Takie właśnie rozwiązanie jest obecnie najbardziej popularne. W domu z bali fundamenty, a także podłoga wykonywane sa w sposób analogiczny ja w domu murowanym. W stropach znajdziemy natomiast belki drewniane o dużym przekroju i znacznym rozstawie (około 1 metra). Bardzo często belki te nie są w żaden sposób maskowane w celu zachowania oryginalnego wyglądu wnętrza.
 

02   Domy szkieletowe

Konstrukcję domów szkieletowych stanowi obecnie najbardziej popularny tzw. szkielet kanadyjski. Charakteryzuje się gęsto ustawionymi cienkimi słupkami drewnianymi, stanowiącymi element konstrukcyjny (co około 60 cm) o wymiarach (najczęściej) 4 x 15 cm. W przestrzeni znajdującej się pomiędzy kolejnymi słupkami stosuje się izolację z wełny mineralnej. Od strony wewnętrznej konstrukcję taką pokrywa się folią paroizolacyjną, a następnie montuje się płyty gipsowo-kartonowe. Wykończenie zewnętrzne to folia wiatroizolacyjna i deski, chociaż tutaj rozwiązań jest bardzo dużo. Najczęściej wybieranym jest stosowanie od zewnątrz płyt drewnopochodnych, a następnie wykonanie kolejnej warstwy ocieplenia w systemie BSO (podobnie jak ocieplenie ściany dwuwarstwowej domu murowanego - więcej w tym artykule). Również stropy przygotowywane są w analogiczny sposób.

W Polsce podłogę zazwyczaj stanowi typowa podłoga na gruncie wraz z izolacją styropianową oraz jastrychem, natomiast w domach stawianych w Ameryce Północnej jest ona również wykonywana z desek. Największą zaletą domu szkieletowego jest jego bardzo dobra izolacyjność cieplna, a przy tym niewielka grubość ścian (ponieważ ich przekrój to niemalże wyłącznie ocieplenie). Dla przykładu - izolacja cieplna ściany o przekroju 25 cm jest podobna do dwukrotnie grubszej murowanej ściany dwuwarstwowej. Konstrukcja szkieletowa z zewnątrz bardzo często jest niemalże nie do odróżnienia od murowanej - możliwe jest wykończenie jest również tynkiem cienkowarstowym czy np. płytkami klinkierowymi. 


Skąd zła opinia o domach szkieletowych?

Domy szkieletowe można wykonywać dwojako: mogą być konstruowane na samym placu budowy lub mogą być prefabrykowane. W przypadku konstrukcji prefabrykowanych większość elementów przygotowywanych jest w precyzyjnych fabrykach, natomiast na placu budowy odbywa się tylko połączenie tych gotowych elementów w całość. W ogromnej mierze eliminuje to wszelkie błędy wynikające z braku wiedzy i doświadczenia fachowców wykonujących konstrukcję, a właśnie to jest głównym czynnikiem wpływającym na złą opinię o domach szkieletowych w naszym kraju.
 

Tańsze czy droższe?

Niestety na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. W zasadzie można założyć, że koszt wzniesienia domu w technologii drewnianej jest niestety - zazwyczaj podobny. Dlaczego więc reklamowane są jako domy tańsze w budowie? Ponieważ często wstępne kosztorysy zawierają całkiem inne zakresy wykonywanych robót oraz inny podział etapów budowy. W zasadzie należałoby dokonywać porównania domu wykonanego "pod klucz". Jednak aby to było możliwe, należałoby stworzyć bardzo szczegółowy i rzetelny kosztorys, co jest niezwykle trudnym zadaniem.

Dla przykładu: pierwotna wersja kosztorysu w tradycyjnej technologii murowanej może znacznie odbiegać od swojej wersji końcowej, co może wynikać np. z różniących się oczekiwań samego inwestora; w przypadku domów szkieletowych prefabrykowanych znany jest dokładny koszt wzniesienia konstrukcji, ponieważ wszystkie elementy domu powstają w fabryce, co znacznie upraszcza wycenę robocizny czy materiałów; nie ma też zazwyczaj możliwości większej ingerencji i wykonywania modyfikacji projektu pod własne upodobania inwestora. Jednak zdarza się tak, że kosztorysy domów szkieletowych mogą nie zawierać poszczególnych etapów budowy np. zazwyczaj fundamenty i podłogę na gruncie inwestor jest zobowiązany wykonać we własnym zakresie. Należy pamiętać, żeby wszystkie kosztorysy analizować bardzo wnikliwie, najlepiej pod okiem wyspecjalizowanego fachowca.